Günümüzde artan küresel sorunlar ile giderek daha hızlı biçimde değişen sosyal ve ekonomik konjonktür nedeniyle; kültürel mirasın korunması, güncel sorunlara karşılık verme ihtiyacının yoğunlukla biçimlendirdiği bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Disiplin, değişen ihtiyaçlarla bağıntılı biçimde kendisini yeniden konumlandırmakta ve alternatif yöntem arayışları içerisine girmektedir. Söz konusu değişim ve konumlanma, korumayı yalnızca geçmiş odaklı ve geçmişin birikimini muhafaza etmeyi amaçlayan bir süreç olmanın ötesine taşımakta; mirasın etkin biçimde korunur ve sürdürülürken aynı zamanda şimdiyi ve geleceği yönlendirme ve değiştirme yetisine sahip etkin bir kaynak olarak yapılandırılmasına ilişkin çalışmaları araştırmacıların gündemine taşımaktadır.
Değer Odaklı Gelecek İnşa Süreçlerinde Kültürel Mirasın Aracı Rolü: Ödemiş Birgi Tarihi Yerleşimi" Projesi, yukarıda altı çizilen temel mesele ekseninde; görece az irdelenmiş ve akademik literatürde giderek kendisine daha çok yer bulmaya başlayan gelecek inşası kavramını özellikle değer odaklı koruma yaklaşımı bağlamında, koruma alanına dâhil etmeyi amaçlamakta ve kültürel mirasın gelecek inşa sürecindeki aracı rolünü araştırmaktadır.
Bu doğrultuda, araştırma, Birgi tarihi yerleşiminin sahip olduğu miras değerlerini anlamayı ve değerlendirmeyi önceliklendirirken; alanın etkin korunması ve sürdürülebilir bir geleceğin sağlanabilmesi için bu değerlere dayalı bir yol haritası oluşturmayı hedeflemiştir. Mirasla ilişkili toplulukların refahı ve sürdürülebilir kalkınma amaçları ile uyumlu bu araçsallaştırma sayesinde; diğer miras alanları için de uyarlanabilir ve ölçeklenebilir yeni bir izlek önerilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, ortak, kapsayıcı ve çoğulcu bir gelecek vizyonuna ulaşmada kendinden sonraki çalışmalar için yol gösterici nitelik taşıyabilmesi araştırmanın bir diğer amacı olarak nitelenebilir.
Proje ile ayrıca bağlantılı topluluklar arasında kültürel miras farkındalığının artırılması, ulus ötesi ve yerel perspektiflerin bir araya getirilerek çok boyutlu bir bilgi paylaşım zemini oluşturulması hedeflenmiştir. Bu bilgi paylaşım sürecinin, aktörler arası diyalog ve iş birliği kapasitesinin de geliştirilmesine paralel olarak; Birgi tarihi yerleşiminin dışa dönüklük ve bağlantılılığını desteklemesi arzu edilmektedir. Bu bağlamda, zaman içerisinde çeşitli çalışmalarla yerleşime önemli katkı sunmuş, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin alandaki dahiliyetinin güçlendirilmesi de çalışmanın diğer önemli hedefleri arasında yer almıştır.
Benzer biçimde, araştırma çıktılarının doğrudan ve dolaylı biçimde Birgi tarihi yerleşiminin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nden kalıcı listeye geçişi sürecine destek olması çalışmanın önemsediği bir diğer amaç olarak ifade edilebilir.